Living Lab

Experimenten met reststromen

SIGN onderzocht met het BioTreatCenter in 2020 hoe een regionaal Biomassa Living Lab de verwaarding van reststromen in nieuwe ketens kan versnellen aan de hand van 10 nieuwe cases voor reststromen. Het resultaat was een werkwijze voor ondernemen met reststromen en het opstarten van regionale Living Labs in Venlo (later Platform Tuinbouw Reststromen) en Bleiswijk. Belangrijkste aanbevelingen: ondernemers en marktpartijen inspireren met voorbeelden en experimenteerruimte faciliteren in een Living Lab. Hierin is toegang tot verwerkingstechnologie voor vezels en raffinagetechnologie voor restsappen van groot belang.

Door: Dewi Hartkamp

Living Lab als innovatiemotor
In een Living Lab werken ondernemers en marktpartijen in co‑creatie aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen in een real‑time setting. Op initiatief van SIGN werd in september 2021 in samenwerking met Dijkshoorn Recycling het Living Lab in Bleiswijk geopend, waar ondernemers, bioneers, startups en studenten experimenteerruimte, faciliteiten en materialen kregen om met biomassa­reststromen te werken, ondersteund door een voucherregeling die 50% van de verwerkingskosten dekte.

SIGN ontwikkelde samen met jonge vormgevers en studenten nieuwe toepassingen zoals mycelium-vliegtuigstoelen (Airbus, Wilkhahn), geluidswerende wandsystemen, plafonds van paprikaknoest-granulaat en biobased biotoopdragers die onder meer op de Floriade 2022 te zien waren. Vanaf 2023 verschoof de focus van eigen projecten naar een bredere samenwerkingen met marktpartijen, waaronder het persen van witlofwortelsap voor een biologisch sapfabrikant, het produceren van plaatmateriaal uit spruitenstengels, het testen van vezels voor 3D‑printtechnieken, het ontwikkelen van biobased insectenhotels en vogelkasten (Bloembond) en het maken van reststroomkarton werd bovendien de procedure voor paprikaloofsap als meststof (paprikacascade) afgerond.

Via het Living Lab organiseerde SIGN goedbezochte kenniscafés en inspiratiedagen, vaak samen met de regionale greenports van Aalsmeer, West Holland en Venlo (Platform Tuinbouw Reststromen). Verder presenteerde SIGN de opgedane kennis en inspirerende voorbeelden op Innovatie Expo’s, zoals de biotegels van Natoere die worden toegepast in weg- en waterprojecten. Ook werd netwerkvorming rondom biobased (interieur)bouw gefaciliteerd. In het laatste jaar ontstonden nieuwe verbindingen, onder andere met het Practoraat Circulaire Kas voor ecologische vlotten voor het Fieldlab Biodiversiteit en Water en met ontwerpteams van TU Delft voor toepassingen zoals huisvesting voor natuurlijke bestrijders in de kas.

De kennis over alle mogelijke toepassingen zijn samengevat in een publicatie: Pioneering zero waste: overzicht toepassingen met reststromen.

Pioneering zero waste: https://www.innovatieglastuinbouw.nl/media/registered_downloads/p/pione…

Poster Abu Dhabi
SIGN
Verwaarding vezels
SIGN

Vierkantsverwaarding van vezels uit de voedingstuinbouw