Biodiversiteit en waterkwaliteit
Voor een toekomstbestendige glastuinbouw is biodiversiteit en waterkwaliteit in de kasomgeving (bermen en waterwegen) belangrijk, zowel voor de teelt binnen als voor omgevingskwaliteit. De glastuinbouw kan bijdragen aan biodiversiteit en goed beheer. SIGN werkte via praktische pilots en in samenwerking met mbo, hbo en universiteiten aan kennisontwikkeling over en tools voor ondernemers om biodiversiteit en waterkwaliteit in kasomgeving te verbeteren, zowel technisch, ecologisch als organisatorisch.
Fieldlab Biodiversiteit & Water (2023, 2024)
Naast de mogelijkheden van natuurlijke oevers, heeft SIGN samen met studenten van Wageningen U&R en Universiteit Utrecht en het Waterschap Veluwe & Vallei in een aantal pilots ervaring opgedaan met ecologische drijflichamen met oever-kruidenmengsels en de impact op biodiversiteit en waterkwaliteit. Deze ervaringen bracht SIGN in de kasomgeving via een ‘Field Lab’-samenwerking. Het ontwerp en de biobased materiaalkeuze werd in het Living lab aangepast. Studenten van Lentiz | MBO Oostland maakten de vlotten in het SIGN Living lab in Bleiswijk en verkenden de effecten op biodiversiteit en waterkwaliteit in samenwerking met ondernemers uit de glastuinbouw, zoals OVATA, Anthura, en het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard. De ecologische vlotten hadden een positieve impact op insecten en waterleven. Het Fieldlab droeg ook bij aan verbinding tussen opleidingen en onderwijsvernieuwing.
Ecologische verkenning kasomgeving
In 2024 heeft Luc Recourt, student Toegepaste Biologie, onderzocht hoe biodiversiteit in glastuinbouwgebieden gemonitord en versterkt kon worden. Hij inventariseerde bestaande monitoringsprotocollen, ontwikkelde een gebiedsgericht protocol en voerde metingen uit op tien locaties. Daarbij keek hij naar oevervegetatie, fauna, maaibeheer en waterkwaliteit (zoals pH, zuurstof en nutriënten). Zijn bevindingen lieten zien dat gevarieerde, kruidenrijke vegetatie en aangepast maaibeheer essentieel waren voor een rijker insecten- en waterleven*. Tijdens sessies met tuinders en overheden bracht Luc de knelpunten in kaart, zoals bewustwording, kosten en het zichtbaar maken van de meerwaarde van biodiversiteit. Deze inzichten vormden waardevolle handvatten voor vervolgstappen in het gebied. Voor de bestrijding van invasieve soorten zoals rivierkreeft inventariseerde SIGN innovatieve vangtechnieken.
* Een gevarieerde, kruidenrijke vegetatie zowel generalistische als specialistische insecten en hun predatoren huisvest en zo zorgt voor een rijkere biodiversiteit en het voorkomen van risico’s van plagen. Een toename van specialistische insecten leidt ook tot een toename van predatoren.
Recourt presenteerde zijn bevindingen in het SIGN Living Lab aan tuinders en andere stakeholders Oostland.
Zelf aan de slag
SIGN ondersteunde ondernemers ook met praktische hulpmiddelen, zoals de leaflet ‘Biodiversiteit in 8 stappen’ en de Natuurfenomeen‑kalender. Daarmee kunnen tuinders direct aan de slag met concrete acties om biodiversiteit in en om de kas te versterken.
Handleiding over Biodiversiteit en ecologische vlotten vindt u hier
Natuur Fenomeen Kalender inspireert ondernemers elke maand met concrete tips
Lees verder
Aan de slag met biodiversiteit in 8 stappen